Chronische ziekte is een normale reactie op een abnormale wereld

meditating outdoors is a healthy practice

Als ik een van mijn belangrijkste uitgangspunten in de behandelkamer in een zin zou moeten vatten, zou het deze zijn: chronische ziekte is een normale reactie op een abnormale wereld of situatie. Dit geldt voor alle aandoeningen, dus voor zowel lichamelijke als psychische als psychosomatische chronische klachten. Dat laatste is een onderverdeling die door onze westerse geneeskunde gemaakt wordt.  Zelf heb ik er niets mee, want als mens ben je een geheel en niet een los lichaam of een losse geest. Wanneer ik het dus over jouw lichaam heb, bedoel ik het geheel dat jou door het leven draagt. Dan hebben we dat nu in ieder geval duidelijk.

Elke chronische klacht is dus een logisch gevolg van gebeurtenissen of situaties in jouw leven die abnormaal zijn of waren, waardoor jouw lichaam zich genoodzaakt voelde om een overlevingsmechanisme in gang te zetten. Als je chronische ziekte zo bekijkt, begrijp je meteen dat je lichaam eigenlijk jouw grootste bondgenoot is. Diens belangrijkste taak is jou beschermen en daar gaat het ver in.

Ziekte als strijd met het lichaam als vijand

Wanneer ik in het dagelijks leven mensen met een chronische aandoening spreek, hoor ik ze regelmatig praten over hun aandoening alsof het iets is dat hun is aangedaan. Ze gebruiken taal die gebruikt wordt om slachtofferschap en strijd te beschrijven. Ze strijden tegen een ziekte en voelen zich in de steek gelaten door hun lichaam. De ziekte zelf staat los van al het andere in hun leven. Ze hebben het idee dat ze een speelbal zijn in een medisch spel waar je vooral geluk voor nodig hebt en niet zozeer vaardigheden. Bovenal hebben ze het gevoel dat ze er zelf niets aan kunnen doen.

Dit is op zich niet verrassend. In onze reguliere westerse geneeskunde is dat een houding die wordt aangemoedigd. Die houding weerspiegelt echter niet de waarheid en hij is al helemaal niet bevorderlijk voor het oplossen van het probleem. Nu hebben we eerder al vastgesteld dat door diezelfde reguliere geneeskunde bij een chronische ziekte het probleem oplossen zelden gezien wordt als een haalbaar doel. Symptoombeheersing wordt veelal gepropageerd als het hoogst haalbare. Maar dat beeld klopt niet. Er is meer mogelijk. En dat alles begint met anders naar de situatie kijken.

Een gezonde kijk op chronische ziekte

Wanneer het je lukt van een afstand naar onze wereld te kijken, terwijl je je realiseert dat we ooit begonnen zijn als jagers en verzamelaars – meestal een beetje van beiden – die in een kleine groep leefden waarbinnen de sociale cohesie sterk was en dan ziet hoe we nu leven, dan gebeurt er waarschijnlijk van binnen wel iets. Misschien is het een gevoel van onbehagen, een gevoel van verwondering, verbazing, misschien zelfs wel verbijstering. We zijn zo ver verwijderd geraakt van wat we eigenlijk zijn, dieren die in verbinding met de aarde om hen heen leven, dat het niet anders kan dan wringen. Dit heeft zijn weerslag op ons gevoel van veiligheid en daarmee op onze gezondheid. En dan heb ik het nog niet eens over het effect dat persoonlijke trauma’s op onze gezondheid hebben.

Wanneer je dit zo leest, zou je je bijna afvragen hoe het komt dat er in onze westerse wereld mensen zijn die wel gezond zijn. Nou, ten eerste zijn dat er steeds minder. Maar ze zijn er inderdaad wel. Ik ben er een van en ik ken er gelukkig ook veel. Wat deze mensen over het algemeen gemeen hebben is dat ze zien dat niet zij ofwel hun lichaam raar zijn, maar dat het de wereld is die ongezond is. Daarnaast zijn ze proactief in het voor zichzelf zorgen. Ze zien zichzelf niet als slachtoffer en zijn niet aan het vechten tegen hun lichaam oftewel zichzelf. Ze behandelen hun lichaam als een belangrijke bondgenoot en nemen diens signalen serieus. Ze zien hun gezondheid niet als iets dat losstaat van hoe zij hun leven leiden of wat er in de wereld op hen afkomt. Kortom, ze zijn zich er ten volle van bewust dat hun lichaam het bij het juiste eind heeft en gaan niet mee in de betovering van onze maatschappij die maar vol blijft houden dat hoe wij leven normaal is.